ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

ΠΕΥΚΑ ΓΙΟΥΡΝΤΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΓΑΛΑΝΗ (ΤΟΥ ΜΠΑΜΠΗ ΓΑΛΑΝΗ)

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Η Σαρωνίδα (φωτογραφία Δ. Κλούρα – «ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ»)

– Kαταγωγή της οικογένειας των Γαλαναίων είναι η ευρύτερη περιοχή της Ρούμελης και των Αγράφων, οι οροσειρές δηλαδή της Στερεάς Ελλάδος, που, όπως φημολογείται, δεν πάτησε Τούρκου πόδι.

ΠΑΠΠΟΥΣ 1980_n

Ο Παππούς μου Χαράλαμπος Ι. Γαλάνης τη δεκαετία του ΄80 στη νεότερη Σαρωνίδα.

Γύρω στο 1895 ήταν όταν ήρθε για πρώτη φορά στη περιοχή Πεύκα Γιουρντά ο Προπάππους μου Ιωάννης Γαλάνης, μαζί με τα αδέλφια του, τα οποία όμως εγκαταστάθηκαν στα Καλύβια Θορικού.
Στην Ελλάδα οι πιο πολλοί Σαρακατσαναίοι βοσκοί λειτουργούσαν ως νομάδες καθώς η διαρκής προσπάθεια αναζήτησης βοσκής για τα ζωντανά τούς ανάγκασε να μετακομίζουν ανά εποχές.
Το αρχικό επώνυμο της οικογένειας, της οποίας αποτελώ μέλος, ήταν Τσιλιγκύρης έτσι, τουλάχιστον, μου είχε πει ο Παππούς μου Χαράλαμπος Ιωάννου Γαλάνης.

Το τωρινό της όνομα το απέκτησε μετέπειτα με αφορμή ένα παρατσούκλι που κατείχε κάποιος πρόγονος μου, ο οποίος είχε γαλανά μάτια. (Γαλανός > Γαλάνης). Συνηθισμένο, εξάλλου, γεγονός εκείνη την εποχή ήταν η πηγάζουσα από διάφορα παρατσούκλια ονοματοδοσία.
Η περιοχή της σημερινής Σαρωνίδας ονομαζόταν ΠΕΥΚΑ ΓΙΟΥΡΝΤΑ. Κάποτε, όταν ρώτησα τον παππού μου Χαράλαμπο, αν ήξερε κάτι για αυτήν την ονομασία και την προέλευση της, μου είπε, ότι σύμφωνα με φήμες το όνομα το απέκτησε ως εξής :
Πεύκα εξαιτίας του μεγάλου πευκώνα που δέσποζε σε όλο το τοπίο και Γιουρντά, διότι έτσι ονόμαζαν οι Τούρκοι το ζεστό μέρος. Όπως όλοι γνωρίζουμε η Σαρωνίδα μας είναι απάνεμη και έχει σχήμα λεκάνης. Η προστασία της, μάλιστα, από τους γύρω λόφους την καθιστά όντως ένα πολύ ζεστό μέρος, προφυλαγμένο από τους δύσκολους καιρούς.

– Τα Γαλαναιϊκα, όπως ονομάστηκαν και τα αποκαλούσαν οι γύρω περιοχές, ήταν ο πρώτος οικισμός, που αναπτύχθηκε κατά τα τέλη του 18ου & αρχές του 19ου αιώνα στα πεύκα Γιουρντά.
Την εποχή εκείνη η κτηνοτροφία σε όλο τον νομό Αττικής ήταν στην ακμή της. Ιστορικά αναφέρω πως, μετά την απελευθέρωση της Ελλάδας από τον Τουρκικό ζυγό, οπότε κι έγινε αναδιανομή της γης με διάταγμα της Βουλής του νεοσύστατου τότε Ελληνικού κράτους, αποφασίστηκε στην Εθνοσυνέλευση της Επιδαύρου (1821-1822) οι εκτάσεις που μέχρι πρότινος ανήκαν σε Τούρκους αγάδες να περάσουν στο αναγεννημένο Ελληνικό κράτους χωρίς καμία αποζημίωση των Τούρκων κατόχων τους.
Από τη διάταξη, ωστόσο, αυτή εξαιρέθηκαν τα κτήματα του Νομού Αττικής που δεν δόθηκαν όλα στο Κράτος. Έτσι, απ΄ ότι έχω διαβάσει και θυμάμαι από τις αναφορές των προγόνων μου, μεγάλες εκτάσεις της Αττικής Γης αγοράστηκαν από Έλληνες τσιφλικάδες απευθείας από τους Τούρκους Αγάδες (Αγά Σαντίκ Βειζή, Αγά Σερίφ Μαμπέρη κα.), οι οποίοι έως τότε τις κατείχαν και τις εκμεταλλεύονταν.
Ένας από αυτούς τους Τσιφλικάδες ήταν ο Μάρκελλος, ο οποίος δράττεται της ευκαιρίας, έρχεται από την Αίγινα, όπου ζει, και αγοράζει για επένδυση μεγάλη έκταση γης στα σημερινά παράλια Λαγονησίου – Καλυβίων και Σαρωνίδας. Την ίδια ευκαιρία εκμεταλλεύτηκαν, βέβαια, και άλλοι Τσιφλικάδες, όπως Δημητριάδης, Λογοθέτης, Μελλισουργός κ.λ.π. Τα ιδιωτικά συμφωνικά για την αγοροπωλησία γης αναφέρονται ως χοντζέτια .

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Χ. ΓΑΛΑΝΗΣ 1956_n

Ο Πατέρας μου Γεώργιος Χ. Γαλάνης το 1956 στην Λ. Σουνίου (τώρα κατάστημα ΖΕΦΥΡΟΣ)

– Εξαιτίας των ανωτέρω και λόγω κτηνοτροφικού συνωστισμού στη Στερεά Ελλάδα πολλοί Σαρακατσαναίοι, όπως και οι Γαλαναίοι, κατέβηκαν από τη Ρούμελη στην Πάρνηθα, διότι δημιουργήθηκαν νέες πρόσφορες εκτάσεις. Στην Πάρνηθα και συγκεκριμένα στην περιοχή Μόλα είχαν τα νέα τους λιβάδια οι παππούδες μου. Τα λιβάδια αυτά τα εκμεταλλεύονταν το καλοκαίρι και υπήρξαν για
αυτούς τα λεγόμενα Καλοκαιρινά.
Κάπου εκεί ξεκινάει χρονικά η ενημέρωση μου σύμφωνα με τις περιγραφές γεροντότερων συγγενών μου, που υπήρξαν για εμένα η πηγή του γενεαλογικού μου δένδρου, στο οποίο μπορώ να αναφερθώ και να σας εξιστορήσω.
Οι Γαλαναίοι, λοιπόν, τα πρώτα τους καταλύματα, μόνιμα-κονάκια τα έφτιαξαν γύρω στο 1910 χρησιμοποιώντας τα απαραίτητα ξύλινα υλικά, που τους παρείχε η πλούσια σε βλάστηση φύση.
Κοντά στον οικισμό τους, υπήρχαν τα λιβάδια στα οποία έβοσκαν τα
αιγοπρόβατα τους. Έτσι άρχισαν να ονοματοδοτούν με τα πρώτα τοπωνύμια την περιοχή. Ειδικότερα:
1) Μαρκέλου: η έκταση η οποία βρίσκεται στο 42χλμ της Λ. Σουνίου πίσω από τον λόφο που υπάρχει εκεί και βόρεια.
2) Θέρμη: η περιοχή, που είναι σήμερα κτισμένες βίλες στο 42,5 χλμ της Λ.Σουνίου (λόγω του ότι η περιοχή είναι το πιο προσήλιο και ζεστό σημείο).

3) Μπριά: το σημείο στους πρόποδες του βουνού πίσω από το Συγκρότημα Αλκυονίδες, στο 43 χλμ (εκεί βρίσκονται πολυβολεία από την κατοχή, εξού και η ονοματοδοσία, άγνωστο γιατί).

4) Μικρός Ελαιώνας: η έκταση με λίγες ελιές, δυτικά της εκκλησίας μας, δίπλα στο ρέμα το οποίο εκβάλει στην οδό Σίφνου. Στο σημείο αυτό η Κοινότητα μας, έχει φτιάξει συλλέκτη όμβριων.

Νεότερη γενιά Γαλαναίων (4η)

Η νεότερη γενιά Γαλαναίων

Την χλωρίδα της περιοχής Πεύκα Γιουρντά εκτός από τον αναφερόμενο πευκώνα, αποτελούσαν Ελαιώνες που υπήρχαν στα χαμηλά, δίπλα από το ρέμα, πριν μπαζωθεί με τη διάνοιξη δρόμων, όταν η περιοχή εντάχθηκε στο σχέδιο (τμήμα της Λ. Σαρωνίδας και οδού Αθηνάς σήμερα). Οι θάμνοι, τα πουρνάρια, τα σκίνα, τα βάτα οι αγριογκορτσιές κλπ συμπλήρωναν την πλούσια σε βλάστηση έκταση.
Οι Γαλαναίοι είχαν, σύμφωνα με τους παππούδες μου, άριστες σχέσεις με τους κατοίκους των γύρω περιοχών και υπήρχε μεγάλος σεβασμός και κατανόηση στις όποιες σχέσεις αναπτύσσονταν μεταξύ τους, είτε εμπορικές είτε οικονομικές, και βάσει αυτών αντάλλαζαν προϊόντα, βοσκούσαν τα κτήματα, όπου είχε σοδευτεί ο καρπός τους, και ρύθμιζαν την καθημερινότητα τους.
Την εποίκηση των γύρω περιοχών συμπλήρωσε η προσέλευση προσφύγων μετά τη Μικρασιατική καταστροφή, καθώς η ανταλλαγή πληθυσμών με την γειτονική Τουρκία είχε ως αποτέλεσμα την εγκατάσταση Ελλήνων προσφύγων, μεταξύ των άλλων περιοχών, και στην Ανάβυσσο.
Οι πρόσφυγες αυτοί, που ήρθαν από την Μικρά Ασία περίπου όπως γνωρίζω το έτος 1924, στην αρχή δυσκολεύτηκαν πολύ γιατί η περιοχή της σημερινής Αναβύσσου ήταν εντελώς άγονη και απροσπέλαστη. Παρ’ όλα αυτά κατάφεραν να δημιουργήσουν οικισμό, να αρχίσουν να καλλιεργούν τη γη, να παράγουν προϊόντα, να εργάζονται στην αφαλάτωση στις λεγόμενες αλυκές και μ’ αυτό τον τρόπο να αποκτούν τα προς το ζην.
Επί κυβερνήσεως του Ιωάννη Μεταξά παραχωρήθηκαν αναλογούντα αγροτεμάχια σε κάθε πρόσφυγα της Αναβύσσου, ο οποίος είχε καταστραφεί ολοσχερώς με το μεγάλο διωγμό.

– Ξαναγυρνάμε στα Πεύκα Γιουρντά όπου δεν υπήρχαν δρόμοι και η μετακίνηση γινόταν μόνο με κάρα μέσα από καρόδρομους.
Τα παιδιά των Γαλαναίων την δεκαετία του 40΄ περπατούσαν 2 ώρες σε μονοπάτι μέσα από τα βουνά, για να πάνε στο σχολείο που βρισκόταν στον Όλυμπο Καλυβίων. Το σχολείο αυτό, που ήταν μονοθέσιο, λειτουργούσε σε μία αποθήκη αλόγων κατάλληλα διαμορφωμένη και ο δάσκαλος αμοιβόταν από τους γονείς.
Τα είδη διατροφής και ένδυσης, εκτός από αυτά που παρήγαν οι ίδιοι, όπως για παράδειγμα αυτά που έφτιαχναν χρησιμοποιώντας τη ρόκα και τον αργαλειό, οι Γαλαναίοι, τα προμηθεύονταν από τα Καλύβια – Θορικού ανταλλάσοντας τα προϊόντα τους (γάλα, τυρί, κρέας, κλπ), με λάδι, στάρι, ρούχα παπούτσια κ.α.

Ο Φωτισμός και η υδροδότηση ήταν άγνωστα είδη πολυτελείας. Όταν βράδιαζε, θυμάμαι το πρόλαβα αυτό, το σκοτάδι έσπαγε η λάμπα πετρελαίου και αυτή εννοείτε πως χρησιμοποιούνταν με οικονομία από την κάθε οικογένεια, δηλ, από το κάθε κονάκι.
Επίσης, οι πρόγονοι μου το νερό το έβρισκαν στα πηγάδια. Συγκεκριμένα, το πιο κατάλληλο βρισκόταν στην Κεντρική Πλατεία της Σαρωνίδας. εντός του μεγάλου κτιρίου που είναι σήμερα η καφετέρια – εστιατόριο πισίνα. Παρεμπιπτόντως ο ιδιοκτήτης, που κατασκεύασε αυτό το υψηλό κτίριο, το οποίο κατά με την γνώμη μου υποβαθμίζει οπτικά τη Σαρωνίδα, ήταν ο Δημήτριος Δεβερίκος. ένας από τους μεγαλύτερους εργολάβους της Αθήνας τη 10ετία του 1960, ο οποίος έγινε και ανάδοχος μου με τη βάπτιση μου στις 23-04-1969). Από αυτό το πηγάδι, λοιπόν, οι βοσκοί της εποχής ξεδιψούσαν τα ζωντανά & τις οικογένειες τους.

– Με την πάροδο των ετών άρχισαν όλο και περισσότεροι Αθηναίοι να επισκέπτονται τα Πεύκα Γιουρντά – Σαρωνίδα, μένοντας, μάλιστα, τους θερινούς μήνες σε σκηνές μέσα στα πυκνωμένα από τη δασώδη βλάστηση αγορασμένα οικόπεδα τους.
Ενδεικτικά αναφέρω τις οικογένειες Καλπαξίδη, Έξαρχου, Μιχαλόπουλου, Ρωμαίου, Παυλάκη, Ροδόπουλου, Σερφιώτη κ.α πολλές.
Η απόλαυση του φυσικού κάλλους στο έπακρο τους πρόσφερε ονειρική ζωντάνια. Σύμφωνα με ομολογίες τους δεν τους ενοχλούσε η έλλειψη ανέσεων. Το κέφι τους ήταν απεριόριστο! Τα Σαβατοκύριακα, στη Λ. Σουνίου περίμεναν τον παγωτατζή, αλλά και τον νερουλά, για να αγοράσουν πάγο, χρήσιμο τότε για την συντήρηση των σχετικών τροφίμων.
Αξέχαστα ήταν για τους ίδιους λόγους, όπως και για περαστικούς περιηγητές, τα πάρτι πάνω στα παράκτια πολυβολεία (κατάλοιπα από την κατοχή) με μουσική από τα δισκάκια των πικ-παπ ή μόνο με τη συνοδεία κιθάρας.
Το έργο της διάνοιξης της Λεωφόρου Αθηνών – Σουνίου ξεκίνησε το 1957, οπότε η όλη περιοχή ξαφνικά ζωντάνεψε. Στην είσοδο της Σαρωνίδας, κοντά στα σπίτια της οικογένειας Γεωργάρα (42,5 χλμ Λ.Σουνίου) λειτούργησε για λίγα χρόνια ένα τοπικό λατομείο για τις ανάγκες του προαναφερόμενου έργου.
Έτσι, προχωρώντας ο χρόνος, έφθασε η στιγμή που ο Γιουρντάς ρυμοτομήθηκε υπό την αιγίδα της Εθνικής Τράπεζας, λόγω της οποίας η Σαρωνίδα πλέον έγινε από τα πιο ωραία προάστια, με άνετους δρόμους και με την οποία πολύ λίγες περιοχές μπορούν να συγκριθούν.

10406600_368653963312990_3647763461086679357_n

Το περίπτερο στην κεντρική πλατεία το 1965

Τα παιδιά της οικογένειας Γαλάνη αγόρασαν, με τα πρώτα συμβόλαια που συντάχθηκαν, οικόπεδα από τους Τσιφλικάδες στα οποία έκτισαν τις κατοικίες τους και πορεύτηκαν στο διάβα του χρόνου με τις οικογένειές τους. Αρκετοί από αυτούς ασχολήθηκαν επαγγελματικά με την εστίαση έχοντας ως αρχική πελατεία το εργατικό προσωπικό που απασχολούσαν οι εργολάβοι που διάνοιγαν δρόμους.
Τα πρώτα χρόνια ήταν δύσκολα για αυτούς. Το τοπίο ήταν πολύ μοναχικό, βουκολικό θα συμπλήρωνα τους χειμερινούς μήνες. Παιδί ήμουνα ακόμα και θυμάμαι πολύ καλά αργά τα βράδια τον απόηχο από τις κραυγές των αλεπούδων που έβγαινε από το όμορο πευκόδασος.
Τα χρόνια, όμως περνάγανε και οι πρώτοι παραθεριστές – θαυμαστές της Σαρωνίδας έγιναν μόνιμοι κάτοικοι.
Οι σχέσεις με την ευρύτερη οικογένεια μου ήταν πολύ γνήσιες και ζεστές.
Ιδρύθηκαν από λάτρεις, θα έλεγα, πλέον του τόπου Σύλλογοι όπως π.χ. Εξωραίστικός (1965) με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής σε οποιοδήποτε τομέα ήταν δυνατό.
(Ποιος μπορεί να ξεχάσει τη συνεισφορά & το έργο της επί σειρά ετών Προέδρου του Εξωραιστικού Συλλόγου, κας Καίτη Κόκοτα)
Απόρροια των ανωτέρω ήταν το 1980 η Σαρωνίδα να γίνει ανεξάρτητη Κοινότητα, μιας και μέχρι το έτος 1979 ήταν θεσμικά ενωμένη με την Ανάβυσσο.
1ος Πρόεδρος, που διετέλεσε καθήκοντα, ήταν ο κ. Αριστομένης Κακούρης. Έτσι απέκτησε και το δικό της Δημοτικό Σχολείο – μονοθέσιο βέβαια με μαθητή, την τότε εποχή, μεταξύ των άλλων και τον γράφοντα (2α Δημοτικού).
Θυμάμαι το επώνυμο του 1ου δάσκαλου, τον έλεγαν Τζανακάκη στο
επώνυμο. Το μικρό του όνομα δυστυχώς δεν μπορώ να το θυμηθώ.

Ενορία στη Σαρωνίδα συστάθηκε το 1990.
Ο Ι.Ν. Κοιμήσεως της Θεοτόκου βρίσκεται σε Πανοραμική θέση χάριν των ενεργειών κυρίως των Παναγιώτη Χόρτη, Ιωάννη Μόσχου, αλλά και των Συλλόγων και των κατοίκων.

– Για το τέλος της αφήγησης μου κράτησα εντελώς ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ονόματα παλαιών επαγγελματιών – καταστημάτων που διαγράψανε κοινή πορεία με τη Σαρωνίδα μας:
Αγκούτογλου = μεσιτικό γραφείο,

Δράκος = Καφενείο,

Μιχαιρίνας = Παντοπωλείο ,

Κατσώρχης = Φύλακας τοπικού γραφείου – αποθήκης της Εθνικής Τράπεζας,

Αλεβιζόπουλος = Καφενείο (Rοro),

Ταβέρνα τα μπακαλιαράκια (Ταβέρνα ο Γιάννης),

τα 4 αδέλφια (Χασαποταβέρνα ο Μήτσος),

Αργύρης Βιτάκης = Αλιεύς,

Γεράσιμος Βιτώρος = Μαραγκός.

Θυμάμαι ακόμα τα αξέχαστα τραγούδια του Πάριου τη δεκαετία ΄70, που γέμιζαν τις παιδικές και ανέμελες μας ψυχές σε κάθε καλοκαιρινό σούρουπο, πριν την έναρξη ταινιών του θερινού Σινέ ΣΑΡΩΝΙΣ (νυν ΟΡΦΕΑΣ)
Η παρούσα αφήγηση αποτελεί απόσπασμα του προς έκδοση βιβλίου που ετοιμάζομαι εντελώς ερασιτεχνικά και ανιδιοτελώς να εκδώσω, και το οποίο αφιερώνω στον πατέρα μου, Γεώργιο Γαλάνη που με βοήθησε στη σύνταξη του. –

Μπάμπης Γ. Γαλάνης.

Ο σύλλογός μας ευχαριστεί ιδιαιτέρως τον Χαράλαμπο Γαλάνη για το εξαιρετικό κείμενό του και τις φωτογραφίες, που μας απέστειλε. Αναμένουμε πρόσθετο υλικό για να το δημοσιεύσουμε. Σε κάθε περίπτωση, τα παραπάνω αποτελούν πολύτιμη ψηφίδα στην καταγραφή της ιστορίας της Σαρωνίδας.

«ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ»

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: