ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΜΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗ ΕΚΘΕΣΗ – ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΑΛΥΚΕΣ ΑΝΑΒΥΣΣΟΥ ΚΑΙ ΤΙΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΣΩΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ (ΔΡ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ ΖΟΓΚΑΡΗΣ – ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε.)

 ΕΛΚΕΘΕ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε.

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

 

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΥΔΑΤΩΝ

 

Πληροφορίες:

Τηλέφωνο:

Fax:

Δρ. Σταμάτης Ζόγκαρης Γεωγράφος-Βιολόγος

22910 76393

22910 76419

  Προς:

Δ/ση:

Υπ’όψιν:

 

Κοιν.:

Οργανισμό Ρυθμιστικού Σχεδίου Αθήνας (ΟΡΣΑ)

Πανόρμου 2, Αθήνα

  • Προέδρου, κ. Γιάννη Πολύζου
  • Προϊσταμένης κ. Ηλιοπούλου
  • Μέλους Θ. Νάντσου
  • Θ. Καστρίτη, Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρία

ΕΛΚΕΘΕ Ανάβυσσος, 10.01.2011

Θέμα: Αλυκές Αναβύσσου

 

Όπως γνωρίζετε το έργο του προγράμματος μας «Υγρότοποι Αττικής» που εκπονούμε μαζί με την Ελληνική Ορνιθολογικη Εταιρία (ΕΟΕ) έχει συμβάλει στην οριοθέτηση και αξιολόγηση υγροτοπικών οικοσυστημάτων (βλ. πρόταση για την οριοθέτηση υγροτόπων Αττικής, 1.10.2010, Α.Π. 10/315). Σε συνέχεια της επικοινωνίας και συνεργασίας μας με τον Οργανισμό Αθήνας, σας κοινοποιούμε στοιχεία που συλλέχθηκαν από πρόσφατες δειγματοληψίες μας για την περιοχή Αλυκών Αναβύσσου.

1. Ιστορική ύπαρξη και εξέλιξη υγροτόπου.

Ιστορικά υπήρξε φυσικός υγρότοπος με εκτεταμένα αλίπεδα και άλλους υγροτοπικούς σχηματισμούς στην περιοχή, όπως μαρτυρούν όλες οι σημαντικές χαρτογραφήσεις του 19ου αιώνα. Από τον μεσαίωνα ο παράκτιος υγρότοπος λειτουργούσε ως φυσική αλυκή. Από το 1924 και έπειτα αποτέλεσε σημαντική ασχολία των προσφύγων που εγκαταστάθηκαν στην περιοχή και η λειτουργία των οργανωμένων αλυκών Αναβύσσου συνεχίστηκε μέχρι το 1969. Αφού εγκαταλείφθηκε, ο χώρος των αλυκών διατήρησε υγροτοπικούς σχηματισμούς. Όμως με την πυκνή οικιστική και οδική ανάπτυξη στην ευρύτερη περιοχή, η έκταση του υγροτόπου αποκόπηκε από την λεκάνη απορροής υδάτων, καθώς και από την επαφή της με τον θαλάσσιο χώρο. Ωστόσο μεγάλη έκταση των αλυκών διατηρεί ακόμη και σήμερα τα υγροτοπικά της χαρακτηριστικά, ενώ πρόκειται για έναν σοβαρά υποβαθμισμένο υγρότοπο που ωστόσο έχει σχετικά μεγάλη έκταση (η πεδινή λεκάνη των αλυκών περιλαμβάνει μια έκταση περίπου 980 στρεμμάτων αν υπολογιστεί και το παράκτιο μέτωπο). Τα τελευταία χρόνια ορισμένα τμήματα των αλυκών πλημμυρίζουν εποχιακά ή με εφήμερη μορφή κατάκλυσης (δηλ. όχι πλημμυρισμένα τακτικά ή κάθε χρόνο). Για παράδειγμα, το 2011 μια έκταση περίπου 25% του χώρου των αλυκών πλημμύρισε με αβαθή επιφανειακά ύδατα κατά την άνοιξη.

2. Χλωρίδα.

Υπάρχουν ενδιαφέρουσες διαπλάσεις βλάστησης λειμώνων (υγρών λιβαδιών) και υγροτόπων με χαρακτηριστική χλωρίδα στον χώρο των εγκαταλειμμένων αλυκών. Κατά τις πρόσφατες δειγματοληψίες μας την άνοιξη του 2011 καταγράφηκαν αξιόλογα είδη υδρόβιας και υγροτοπικής χλωρίδας όπως: α) είδη του γένους Chara (Chara canescens, Chara vulgaris s.l,), καθώς και το πολύ σπάνιο υδρόβιο βρυόφυτο Riella helicophylla. Το τελευταίο είδος συχνά χαρακτηρίζει οικότοπους μεσογειακών εποχιακών τελμάτων (οικότοπος προτεραιότητας βάσει της Κοινοτικής Οδηγίας 92/43) και έχει καταγραφεί σε ελάχιστα σημεία στην Ελλάδα, β) αναπτύσσονται συναθροίσεις ειδών φυτών που  έχουν ομοιότητες με φυσικούς σχηματισμούς σε παράκτια αλίπεδα, αλμυρόβαλτους, αλμυρικώνες και μικρά παράκτια λιμνία (π.χ. εντοπίστηκαν δύο μικρά λιμνία με Ranunculus aquatilis agg., εκτεταμένοι σχηματισμοί Μεσογειακών αλίπεδων (Juncetalia maritimι) με διάφορα είδη βούρλων (Juncus spp.) καθώς και διάσπαρτη αλοφυτική βλάστηση). Χαρακτηριστικά είδη που σπανίζουν στην ακτογραμμή και σε πεδινούς υγρότοπους της Αττικής αποτελούν τα:  Alopecurus rendlei, Juncus hybridus, Crassula tillaea, και το τοπικά σπάνιο Hymenolobus procumbens.  Γενικά οι συνθήκες ακεραιότητας ή φυσικότητας των φυτοκοινοτήτων είναι υποβαθμισμένες, αλλά υπάρχει μωσαϊκό διαφορετικών διαπλάσεων και χαρακτηριστικά στάδια φυσικής διαδοχής.

3. Πανίδα.

Η περιοχή δεν έχει ερευνηθεί συνολικά για την ορνιθοπανίδα της και δέχεται σημαντική ανθρώπινη ενόχληση, ειδικά όταν τμήματα της δεν είναι πλημμυρισμένα με νερό. Η ανεξέλεγκτη ανθρώπινη ενόχληση (οι δραστηριότητες αναψυχής συχνά εκτοπίζουν τα πουλιά από την περιοχή). Ωστόσο, είναι βέβαιο ότι συγκεντρώνει αξιόλογη ποικιλία παρυδάτιων και υδρόβιων πτηνών, κυρίως κατά την εαρινή μετανάστευση. Κατά τις δειγματοληψίες μας το 2011 κατεγράφησαν 36 είδη πτηνών (με σημαντικότερα τα προστατευόμενα είδη Ardeola ralloides, Chlidonias leucopterus, Phoenicopterus roseus,Glareola pratincola, Tringa glareola, Philomachus pugnax, Calandrella brachydactyla). Γνωρίζουμε επίσης ότι υπάρχει πληρέστερος κατάλογος ορνιθοπανίδας από τις τακτικές καταγραφές της ΕΟΕ και ο υγρότοπος συγκαταλέγεται σε έναν από τους τοπικά σημαντικούς μικρούς υγρότοπους για την ορνιθοπανίδα της Αττικής. Σχετικά με άλλες ομάδες πανίδας, δεν έχουμε υπόψη μας αν υπάρχουν ειδικές έρευνες. Η υδρόβια ή υγροτοπική πανίδα ασπόνδυλων ζώων, καθώς και σχετικών σπονδυλόζωων που εξαρτώνται από το νερό, φέρει χαρακτηριστικά υποβάθμισης σε σχέση με τις αναμενόμενες συνθήκες αναφοράς για τέτοιους τύπους παράκτιων υγροτοπικών σχηματισμών. Για παράδειγμα απουσιάζουν ή είναι πολύ φτωχές οι συναθροίσεις ψαριών, αμφιβίων και ερπετών.

4. Γενικά για την διαχείριση – αποκατάσταση υγροτοπικών οικοσυστημάτων στην περιοχή.

Παρότι σοβαρά υποβαθμισμένη, η περιοχή των Αλυκών Αναβύσσου έχει δυνητικά ιδιαίτερη σημασία για την προστασία των υγροτόπων της Αττικής. Έχουν παραμείνει ελάχιστοι υγρότοποι με τέτοια μεγάλη έκταση στον ευρύτερο παράκτιο χώρο του νομού. Ως έργο αντιστάθμισης της σοβαρής απώλειας υγροτόπων στην παράκτια ζώνη της Αττικής θα μπορούσε να προωθηθεί μια πρωτοβουλία επιμέρους ανόρθωσης των φυσικών σχηματισμών σε αρκετά τμήματα των Αλυκών Αναβύσσου (π.χ. διαμόρφωση του χώρου ως Φυσικό Πάρκο). Αν η πολιτεία σχεδιάζει να επιτρέψει την οικοδόμηση της δημόσιας γης των Αλυκών Αναβύσσου πιστεύουμε ότι θα πρέπει να προωθήσει ειδικό πλαίσιο για τον σχεδιασμό διατήρησης/προστασίας/αποκατάστασης σημαντικού τμήματος του χώρου. Εδώ η ανάπλαση θα μπορεί να αναβαθμίσει και να διατηρήσει στοιχεία των αρχέγονων υγροτοπικών σχηματισμών (ανοιχτός παράκτιος υγρότοπος, λιμνία-εποχιακά τέλματα, τυπικοί οικότοποι αλιπέδων κ.α.). Βέβαια ένας τέτοιος σχεδιασμός απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή για να διατηρηθούν και να αναβαθμιστούν στοιχεία της φυσικής βιοποικιλότητας του χώρου.

Είμαστε στην διάθεση σας για κάθε επικοινωνία και συνεργασία σε σχέση με το θέμα αυτό.

 Με τιμή,

Δρ. Σταμάτης Ζόγκαρης

Υπεύθυνος Προγράμματος

«Υγρότοποι Αττικής»

 

Ευχαριστούμε θερμά τον Δρ. Σταμάτη Ζόγκαρη για την ανταπόκρισή του στο αίτημά μας για παραχώρηση προς δημοσίευση στον ιστοχώρο τού συλλόγου μας τής παραπάνω αξιόλογης και ιδιαιτέρως χρήσιμης έκθεσης – καταγραφής για τις αλυκές Αναβύσσου, το περιεχόμενο τής οποίας επιβεβαιώνει και ενισχύει ακόμη περισσότερο τις θέσεις μας ως προς το ζήτημα τού κτήματος αλυκών Αναβύσσου και μάς δίνει το κουράγιο να αγωνιστούμε για την υλοποίησή τους.

«ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ»

ΔΕΙΤΕ ΣΧΕΤΙΚΑhttp://zogaris.blogspot.gr/2013/05/siteshcmr-backyard-alyki-anavissos.html

4 Trackbacks / Pingbacks

  1. ΔΥΟ ΑΞΙΟΛΟΓΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΛΥΚΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΒΑΣΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΣ ΤΗΣ “ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ” ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΛΥΚΕΣ ΑΝΑΒΥΣΣΟΥ | ΕΝ
  2. ΔΥΟ ΑΞΙΟΛΟΓΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΛΥΚΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΒΑΣΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΣ ΤΗΣ “ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ” ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΛΥΚΕΣ ΑΝΑΒΥΣΣΟΥ | ΈργοΣα
  3. ΝΕΑ ΑΥΤΟΨΙΑ ΤΗΣ “ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ” ΣΤΙΣ ΑΛΥΚΕΣ ΑΝΑΒΥΣΣΟΥ | ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ
  4. ΝΕΑ ΑΥΤΟΨΙΑ ΤΗΣ “ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ” ΣΤΙΣ ΑΛΥΚΕΣ ΑΝΑΒΥΣΣΟΥ (VIDEO) | ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: